Ymweliadau safleoedd blaenorol / Past site visits
Rhaglen 2021 Programme
Bydd gweithgareddau allanol Y Gymdeithas yn ail-ddechrau ar 6ed Mehefin 2021 gyda'r CCB yng Nghwesty'r Cliff, Gwbert am 11yb. Gweler isod am y rhaglen o ymweliadau. Mae pob ymweliad yn dechrau am 11yb
The Society's outside activities will be restarting on 6th June 2021 with the AGM at the Cliff Hotel, Gwbert at 11am. See below for the programme of site visits. Every visit starts at 11am
6ed Medi/6th June - Gwesty'r Cliff Hotel, Gwbert 1155/1166 Traeth Mwnt 1258 Cilgerran
18fed Gorff/18th June - Yr Hen Gaer Abergwaun 1094 Cronllyn 1797 Abergwau
12ed Medi/12th Sept - Maes parcio y castell/castle car park, Carmarthen 1755-56 Gwrthryfel y Jocobitiad/Jacobite Rising 1843 Tloty Caerfyrddin Workhouse, Terfysgoedd Rebecca/Rebecca Riots 1843 Pontarddulais
10fed Hyd/10th Oct - Gwesty'r Porth/Porth Hotel, Llandysul 1159 Cefn Rhestr Maen, Llanybydder 1210 Cilcenni
_____________________________________________________________________________________________________________________________
Rhaglen 2022 Programme
3rd April. Meet at: The bridge car park Y Bala [SH 928361] 11.00am
Bryn Owen, Llangwm [SH 97504538] 994
Bryn Owen Llangwm Denbeigh SH 97504538 - The battle was in 994, between Maredudd ab Owain and the sons of Meurig in Llangwm [SJ 966445] and the sons of Meurig were victorious and there Tewdwr ab Einion ab Owain ap Hywel Dda was killed.
Nantheudwy, Llangollen [SJ 204393] 1132
In 1132 Cadwallon ap Gruffudd's conquests, he came to a stop in Nanheudwy, near Llangollen and there he was defeated and killed by an army from Powys. The location is probably at the top of Allt y Badi SJ 2039 at the saddle cross roads SJ 204393 route from Dyffryn Ceiriog to Llangollen.
Rhyd Forlas [Rhyd Morlas] [SJ 311383] 650
Gwên ap Llywarch was killed like his brothers guarding the ford - Rhyd Morlas [Morlais Farm SJ 312377] is on Watt's Dyke, the old English border. The stream flows off Mynydd Slattyn into the Ceiriog. Prys Gwen is now the farm name - Preesgweene SJ 293360.
Wich, Maelor - Droitwitch or Dritewich [Wych] [SJ 497435] 03.09.1146
Boundary between Cheshire a Maelor Sais [Maes-y-groes SJ 498431] - In 1146 the men of Powys crossed the Dee and began to ravage Maelor Saesneg. They were met at Wich on 3rd September by Robert of Mold, and defeated with great slaughter. For Wich, Fulwich, Droitwich or Dritewich, on the borders of Cheshire and Maelor district of Flintshire.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------
15th May. Meet at: Main Car Park St David's [SM 756253] 11.00am.
The Twrch Trwyth was chased across Dyfed from Porthglais near St. David's to San Clears in the first part of Arthur's persuite. The Boar Hunt was from the story of Culhwch and Olwen, but most likely a military campaign dating from around 520 AD. Visiting the following locations:
Porth Glais, [SM 740242], Porth Mawr [Whitesands Bay] [SM 732272], Eisteddfa Arthur, Mynydd Preseli [SN 101357], Mynachlog Ddu Maenau Meibion Arthur [SN 118310], Cilfach, Peulinog [SN 259234], St Clears [SN 281164]
--------------------------------------------------------------------------------------------------------
12th June. Meet at: Town car-park Llangefni [SH 459756] 11.00am
Banolau [Bryn Golau] [SH 452816] 874
The battle of Banolau [Ban Goleu] and the battle of Ynegrydd [could be in Yn Egrydd] in Anglesey. Bryn-goleu [SH 452816] near Capel Goch, and close to Erddreiniog [SH 461303]. The battles between Rhodri and The Vikings.
Bryn Onneu [Bryn Dona][SH 584795], 870 - Three years after that, the battle of Bryn Onnen took place.
Cedyll - Dundaethwy [Dinas SH 551734] [Cadnant] [SH 556732], 844 - Battle of Cedyll, Merfyn Frych died.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------
4th September. Meet at: Castell Mynach tavern, Llantrisant [ST 057811] 11.00am and AGM
Pant-y-brad [SS 026876] 1326
Edward II was at Neath on 5th November 1326 but, possibly heading for Ireland but gave up and headed, for Caerphilly. He was captured near the castle of Llantrisant at the place known as Pantybrad.
Caerffili [ST 155870] 1276
11.04.1268: Gilbert de Clare started building Caerffili Castle on the land newly anexed. Llywelyn replied by moving into Senghenydd from Brecon, because this was a breach of the Treaty of Montgomery. There followed a protracted legal and military standoff.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------
9th October. Meet at: Car Park, Abergavenny [SO 301140] 11.00am
Pont Y Fenni [SO 292139] 1263
In 1263 John de Grey reported on his arival in mid Wales that all Brecon and Radnorshir had joined Llywelyn. By 05.03.1263. He and Roger Mortimer and defeated Llywelyn's army of over 10,000 at Abergavenny Ford.
Llyn Safaddan [Llangors Lake] [SO 129269] 916
In 916 Aethelfaed, of Mercia, sent an army to Wales after the murder of Abbot Egberht. They destroyed Brecenanmere Llangorse Lake crannog and captured the king's wife.
----------------------------------------------------------------------------------------------------
Note: This program is subject to the rules of Covid 19. For our visitors in Wales; see the rules for Wales, and any visitors from elsewhere, will be subject to their home rules as far as the border, and the rules for Wales, here. There is consequently, a strong possibility that we will have to cancel individual excursions; possibly at short notice, so please check, before attending. Also, the various hotels suggested, may not be open, and we may be required to bring our own refreshments. We must also stick to the rules of assembly, both inside and outside.
3ydd Ebrill Cwrdd : Maes parcio Y Bont :Y Bala [SH 928361] 11.00yb
Bryn Owen, Llangwm [SH 97504538] 994 Bryn Owen Llangwm Dinbych [SH 97504538] – Roedd y frwydr yn 994 rhwng Maredudd ab Owain a meibion Meurig yn Llangwm [SJ 966445] ac roedd meibion Meurig yn fuddugol a cafodd Tewdwr ab Einion ab Owain ap Hywel Dda ei ladd.
Nantheudwy, Llangollen [SJ 204393] 1132Yn 1132 daeth goruchafiaeth Cadwallon ap Gruffudd i ben yn Nanheudwy, ger Llangollen lle cafodd ei drechu a’i ladd gan fyddin o Bowys. Y lleoliad mwy na thebyg oedd ar gopa Allt y Badi SJ 2039 ar groesffordd y cyfrwy ffordd SJ 204393 o Dyffryn Ceiriog i Llangollen.
Rhyd Forlas [Rhyd Morlas] [SJ 311383] 650 Lladdwyd Gwên ap Llywarch fel ei frodyr yn gwarchod - Rhyd Morlas [Morlais Farm SJ 312377] sydd ar Watt’s Dyke,ar yr hen ffin â lloegr. Mae’r nant yn llifo o Mynydd Slattyn mewn i Ceiriog. Prys Gwen yw enw’r fferm - Preesgweene SJ 293360.
Wich, Maelor - Droitwitch neu Dritewich [Wych] [SJ 497435] 03.09.1146 Ffin rhwng Swydd Caerlleon a Maelor Sais [Maes-y-groes SJ 498431] - Yn 1146 gwnaeth dynion Powys groesi’r Dyfyrdwy a rheibio Maelor Saesneg a wnaethant gyfarfod yn Wich gyda Robert o Wyddgrug, ar Medi 3ydd ac fe’i trechwyd gyda lladdfa fawr. Mae Wich, Fulwich, Droitwich nau Dritewich, ar ffiniau Swydd Caerlleon ac ardal Maelor o Sir Fflint -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
15fed Mai Cwrdd : Yn prif maes parcio Ty Ddewi [SM 756253] 11.00yb
Erlidwyd y Twrch Trwyth dros turoedd Dyfed o Porthglais ger Ty Ddewi i San Clêr yn y rhan gynta o erlidfa Arthur. Mae hela’r Twrch trwyth yn dod o stori Culhwch and Olwen, ond yn bosib mae’n dod o ymgyrch filitaraidd o tia 520 AD a wnaeth ymweld â’r lleoliadau :Porth Glais, [SM 740242], Porth Mawr [Whitesands Bay] [SM 732272], Eisteddfa Arthur, Mynydd Preseli [SN 101357], Mynachlog Ddu Maenau Meibion Arthur [SN 118310], Cilfach, Peulinog [SN 259234], San Clêr [SN 281164]
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
12fed Meh. Cwrdd: Maes parcio Llangefni [SH 459756] 11.00yb
Banolau [Bryn Golau] [SH 452816] 874 Roedd brwydr Banolau [Ban Goleu] a brwydr Ynegrydd [posib yn Egrydd] yn Ynys Môn. Bryn-goleu [SH 452816] ger Capel Goch, yn agos i Erddreiniog [SH 461303]. Y brwydrau rhwng Rhodri a’r Llychlynwyr.
Bryn Onneu [Bryn Dona][SH 584795], 870 – Tair blynedd ar ôl hynny, bu brwydr Bryn Onnen.Cedyll -Dundaethwy [Dinas SH 551734] [Cadnant] [SH 556732], 844 -Brwydr Cedyll, a bu farw Merfyn Frych.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
4ydd Medi. Cwrdd : Tafarn Castell Mynach, Llantrisant, [ST 057811] 11.00yb, hefyd y CCB
Pant-y-brad [SS 026876] 1326 Roedd Edward II yn Castell Nedd ar Tachwedd 1326 ond yn debygol ei fod ar y ffordd i Iwerddon, ond penderfynodd troi am Gaerfili. Cafodd ei ddal ger castell Llantrisant mewn lle a adnabyddir fel Pantybrad.
Caerffili [ST 155870] 1276 11.04.1268: Dechreuodd Gilbert de Clare adeiladu Castell ar y tir a ddygwyd. Gwnaeth Llywelyn ymateb drwy symud i mewn i Senghenydd o Aberhonddu, oherwydd torri cytindeb Trefaldwyn. Dilynwyd hyn gan oediad cyfreithiol a militaraedd hir.
9fed Hydref. Cwrdd: Maes parcio Y Fenni [SO 301140] 11.00yb Pont Y Fenni [SO 292139] 1263
Yn 1263 adroddodd John de Grey ei fod wedi cyrraedd canolbarth Cymru a bod Aberhonddu a sir Faesyfed wedi ymuno gyda byddin Llywelyn. Erbyn 05.03.1263 roedd ef a Roger Mortimer wedi trechu byddin Llywelyn o dros 10,000 wrth Rhyd y Fenni.
Llyn Syfaddan [Llangors Lake] [SO 129269] 916 Yn 916 anfonodd Aethelfaed, o Mercia, fyddin i Gymru ar ôl llofruddiaeth Abad Egberht. Fe ddinistrwyd Brecenanmere crannog llyn Safaddon a cipiwyd gwraig y brenin.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Nodyn: Mae'r rhaglen yma yn dilyn rheolau Cofid 19 i ymwelwyr mewn i Gymru. Gweler rheolau ymwelwyr o tuallan sydd yn wahanol hyd at y ffin ar rheolau yma yn Nghymru. Posib fydd rhaid gohirio rhai or teithiau ar fyr rhybydd a fyddwch cystal a gwirio y rheolau cyn cychwyn.Posib bydd y llefydd bwyd ar gwestau sydd wedi awgrymu ddim ar agor. Awgrymu eich body n dod a llyniaeth â diod gyda chi rhagofn.Bydd rhaid cadw at rheolau y Senedd tifewn a thiallan.
In 1786, a dozen revenue men attacked Great Highway Farm, but Arthur had been tiped-off that they were on their way and was ready for them - 'a Body of desparate followers ... amounted to one hundred'. After a fierce fight, the revenue men had to run for their lives.
___________________________________________________________________________________________________________________
Rhaglen 2023 Programme
16eg Ebrill: Cyfarfod ym maes parcio Castell Dryslwyn, Sir Gaerfyrddin am 11yb (SN 554 203)
1) 1287 Gwarchae Castell Dryslwyn
2) 495 Hela’r Twrch Trwyth – Ardaloedd Dyffryn Llwchwr / Aman
14eg Mai: Cyfarfod ym maes parcio y Masons Arms, (21 Heol Ty’n y Parc) ger yr A470, Caerdydd am 10.30yb (ST 1570 8051)
1326 Gwrthfyfel Llywelyn Bren – siaradwyr Dr Elin Jones a Chris Jones Jenkins.
11eg Mehefin: Cyfarfod yn Eglwys Pennal, Meirionydd am 11yb (SH 699 003). Hefyd CCB
1) 8/4/1474 Brwydr ‘Maes Pennal’.
2) 1401 Brwydrau Cadair Idris a Mawddwy.
16th April: Meet at Dryslwyn Castle car park, Carmarthenshire at 11am
(SN 554 203)
1) 1287 The Siege of Dryslwyn.
2) 495 Hunting the Twrch Trwyth – Lougher / Aman Valley areas.
14th May, Meet in the Mason’s Arms car park (21 Ty’n y Parc Road) near the A470, Cardiff at 10.30am (ST 1570 8051)
1326 The Rising of Llywelyn Bren – speakers Dr Elin Jones and Chris Jones Jenkins.
11th June: Meet at Pennal Church, Meirionydd at 11am (SH 699 003).
Also AGM
1) 8/4/1474 Battle of ’Pennal Field’.
2) 1401 The battles of Cadair Idris and Mawddwy.
______________________________________________________________________________________________________________________________
Rhaglen 2024 Programme
22nd June 2024 Bryn Glas / Pilleth with the Owain Glyndwr Society (postponed)
7th July 2024 Inland Gower. Meet at the Toby Carvery, Gorseinon at 11am. The battles between the Norman Marcher Lords. The site visits will include Lougher castle and Roman Fort, Llandeilo Tal y Bont, Pen Lle'r Castell
21st September 2024 Vale of Glamorgan
2nd November 2024 Twthill with the Owain Glyndwr Society
______________________________________________________________________________________________________________________________
Rhaglen 2025 Programme
11.05.2025 Cyfarfod ym Maes Parcio Stryd y Castell, Merthyr Tudful am 11yb [SO 048 063]
Gwrthryfel y gweithwyr ym Merthyr Tudful – Hanes y terfysg o 1831 a hanes Dic Penderyn.
[Modern Welsh History 208] In June 1831 one of the most serious riots ever witnessed in Merthyr was caused primarily by the abuses of the Truck System. Military forces were drafted into the district, but the workers led by Lewis the Huntsman and Dic Penderyn almost overwhelmed the soldiers. More soldiers were hastily dispatched into the disaffected area and workers from surrounding districts came flocking in to support their comrades. In all some 20,000 men were assembled at Wain Hill, near Dowlais, and it looked as if a bloody tussle would ensure. The Riot Act was read and soldiers levelled their muskets at the crowd which was soon cowed by the exhibition of force. The workers slowly dispersed and their leaders, Lewis the Huntsman and Dick Penderyn were arrested. Both were sentenced to death, but it was only Dic Penderyn who eventually suffered the supreme penalty, being hanged in Caerdydd prison.
08.06.2025 Cyfarfod yn Caffi Beca, Efailwen am 11yb [SN 137 255] a ChCB
Hela’r Twrch Trwyth, rhan 3. Heliodd Arthur y Twrch,(roedd mewn gwirionedd arglwydd Gwyddelig difeddianedig) o’i lanfa ym Mhorth Glais, Sir Benfro i’r Mor Hafren ger Beachley yn Swydd Gaerloyw. Yn ystod yr ymlid roedd brwydrau ar llethrau Mynyddoedd y Preselau. Ceisiodd Arthur amgylchynu’r Twrch yn Nyffryn Nwyfer ac ar y llethrau gogleddol Y Preselau ond diangodd y Twrch trwy’r bwlch i’r ochr ddeheuo, i’r gorllewin o Fynachlog Ddu. Yna, fe ddaeth i’r frwydr mewn dau le – sef Maenau Meibion Arthur I’r gorllewin o Fynachlog Ddu [SN 118310] a ger Pentre Galar [SN 179311].
Terfysgoedd Beca
Carnabwth [SN 119303], Caffi Beca [SN 137255] am ginio, Gat Efail Wen [SN 133251] Capel Twm Carnabwth at Mynachlog Ddu [SN 145302], Cofeb Waldo [SN 134302]
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
17.08.2025 Cyfarfod yn Castle Café Aberteifi am 11yb [parcio yn y stryd yn bosib dan muriau’r castell] [SN 177458]
Ni’n dilyn siwrne Harri Tudur trwy haf 1485 o Benfro i Geredigion.
Roedd Harri Tudur, yn wyr i Owain Tudur, o Benmynydd, Ynys Mon. Glaniodd gyda’i fyddyn fechan o Gymry a Llydawyr ym Mae Pont y Pistyll ger Del yn Sir Benfro ar 7 Awst 1485. Gorymdaithion ar draws Cymru i Cefn Digoll, ger Y Trallwng a’r ffin a Lloegr ar 13 Awst 1485, cyn croesi Swydd Amwythig a Swydd Stafford I Bosworth a Brwydr Bosworth ar 22 Awst. Byddwn yn Dilyn rhan o’i daith o Geredigion I’r mannau lle roedd e a’i fyddin yn aros bob nos.
11.05.2025 Meet at Castle St Car Park, Merthyr Tudful at 11am [SO 048 063]
The Merthyr Rising -The history of the insurrection in Merthyr Tudful in 1831, and the story of Dic Penderyn.
08.06.2025 Meet at Caffi Beca, Efailwen at 11am [SN 137 255] and AGM
The hunting of Twrch Trwyth, part 3, Arthur pursued the Twrch, (who in reality was a dispossed Irish War Lord), from his landing place at Porth Glais in Pembrokeshire, to being driven out to sea at Beachley in Gloucestershire [near Chepstow]. During the pursuit, there were battles on the slopes of the Preseli Hills. Arthur attempted to surround the Twrch Trwyth in the Nwyfer valley and on the northern slopes of the Preseli Hills, but the Twrch escaped over the col to the south side, west of Mynachlog Ddu. There, he was brought to battle at two places - West of Mynachlog Ddu at Maenau Meibion Arthur [SN 118310] and in the vicinity of Pentre Galar [The village of mourning] [SN 179311].
The Rebecca Riots
Carnabwth [SN 119303], Caffi Beca [SN 137255] for lunch, Gat Efail Wen [SN 133251] Capel Twm Carnabwth at Mynachlog Ddu [SN 145302], Cofeb Waldo [SN 134302]
